Các trò chơi thể thao truyền thống - Phần 1

Thực trạng và vấn đề của trò chơi truyền thống
Do những nhân duyên và hệ lụy của cuộc sống mà các môn thể thao thời Victoria của nước Anh được phổ biến và trở thành những bộ môn Olympic, nhanh chóng tập hợp những tinh hoa của thể thao hiện đại để trở thành một bộ phận của lối sống tân thời, biểu tượng của tiến bộ… Và các môn thể thao -  trò chơi truyền thống của các dân tộc khác đã bị liệt vào hàng tàn tích của xã hội tiền công nghiệp: quê mùa, dân gian. Các nước đang phát triển, hoặc là thuộc địa hoặc mới giành độc lập từ thực dân cũ và mới, bị lôi cuốn vào vòng quay của hiện đại hóa, đã không đặt ưu tiên cho việc bảo vệ các môn thể thao -  trò chơi truyền thống. Hơn thế nữa, bị lôi kéo vào khát khao chiến thắng để giành một sự công nhận quốc tế, các nước này đã hướng sự tập trung đầu tư vào các bộ môn thể thao hiện đại. Quá trình hiện đại hóa và thể thao hóa này chủ yếu là quá trình thực thi theo mô hình phương Tây và đôi khi bị coi là, bị phê phán là nguy cơ vong bản. Thế nhưng trong xu thế chung, các trò thể thao truyền thống của các dân tộc vẫn chưa giành được vị trí chính thức và phố biến rộng trong đời sống xã hội đương đại. Chúng tồn tại như những thành tổ của lễ hội địa phương, lễ lạc cộng đồng tộc người và đặc biệt các trò chơi trẻ em (có hoặc không có bài hát đồng dao đi kèm) thì còn phố biến trong sinh hoạt tuổi thơ ở các cộng đồng nông thôn.
 Một số bộ môn thể thao truyền thống
Môn thể thao truyền thống được hiểu theo nghĩa những môn thể thao đã tồn tại hoặc có gốc rễ trong những hoạt động thân thể trước khi có sự lan tràn của thể thao hiện đại - quốc tế. Chơi bóng: Chỉ chung các trò chơi với trái bóng hay “cầu mây”(đan bằng mây) với các biến thể đa dạng như: Chơi bằng tay, chơi bằng chân, chơi bằng gậy: đánh phết, đánh cù. Chơi còn: Là những trò chơi trong các lễ hội cầu mùa, có tính chất giao duyên trai gái” “Còn” là trái cầu có kết tua vải màu làm đuôi dài. Có nhiều cách chơi: Ném còn cho nhau, như chôl chhung của người Khmer và các dân tộc Tây Bắc, Việt Bắc. Ném còn vào rổ. Tung còn để thực hành nghi lễ có liên quan đến tín ngưỡng mặt trời: trái cầu lửa. Các trò chơi đánh khăng (còn gọi là trổng hay tổng). Tục ngữ có câu: “Đánh trổng đem u, Xách cù lổ óc” chỉ ra tính chất không an toàn (u đầu, lổ óc) của trò chơi này. Cù là dùng gậy cù nèo đánh trái bóng đẻo bằng gốc tre. Trổng/tổng dùng đoạn cây thẳng dài 0,5m đánh con khăng (khúc cây độ 10cm). Những trò chơi ném như đánh lạc, chơi nhựt/nhảy lò cò, đánh đáo, ném pháo. 
Huỳnh Ngọc Trảng - Báo Du Lịch - Cơ Quan Chủ Quản TP HCM - số (119) 2001
27/11/2016

Gửi bình luận

Tên của bạn *
Email *
Cảm nhận *